Rozwój badań

Żyjemy w czasach, w których różne dziedziny naukowe bardzo prężnie się rozwijają. Zarówno w Polsce, jak i na całym świecie prowadzone są przeróżne badania nad ciałem oraz umysłem człowieka. Odkrywane zostaje to, co przed laty było nie do wykrycia, diagnozowane choroby, których wcześniej nie wykrywano i nie leczono. Od kilkudziesięciu lat, a dokładniej od 1981 roku, wiemy, że istnieje zespół Aspergera, czyli najłagodniejsza forma całościowych zaburzeń rozwoju. Wiedzę na temat syndromu Aspergera oraz autyzmu wszyscy zainteresowani tym zaburzeniem mogą czerpać z coraz bogatszej literatury naukowej i popularnonaukowej, mogą także sięgnąć po teksty kultury popularnej – czy to po filmy, czy to po książki.

 

Podobieństwa

Według klasyfikacji DSM-IV, zarówno autyzm, jak i ZA[1] są zaliczane do całościowych zaburzeń rozwojowych. Obie dysfunkcje cechują zaburzenia funkcjonowania społecznego, zaburzenia w rozwoju emocjonalnym, a także zaburzenia w komunikacji werbalnej. Są to jednak odrębne jednostki chorobowe, których nie można traktować zamiennie czy też utożsamiać ze sobą. Sporo uwagi podobieństwom i różnicom w funkcjonowaniu pacjentów z autyzmem i ZA poświęcił Jacek Jarosław Błeszyński[2] oraz Joanna Kruk-Lasocka[3]. Na podstawie ustaleń tych badaczy opracowałam tabele zbierające podobieństwa i różnice między autyzmem a zespołem Aspergera.

 

 

Tabela 1. Autyzm i zespół Aspergera – podobieństwa

Lp.Cechy wspólne
1.Nie do końca ustalona etiologia; polietiologia.
2.Częstsze występowanie u noworodków, które otrzymały poniżej siedmiu punktów w skali urodzeniowej Apgar.
3.Częstsze występowanie u chłopców niż u dziewczynek.
4.Współwystępowanie różnych zaburzeń, np. ADHD, depresja, zaburzenia lękowe, wrażliwość sensoryczna.
5.Wycofanie w kontaktach społecznych (jakościowe zaburzenia związków społecznych).
6.Zdecydowana niechęć i negatywne emocje związane z wszelkimi zmianami.
7.Zaburzenia komunikacji werbalnej, niewerbalnej i wyobraźni.
8.Ograniczone zainteresowania.
9.Stereotypie: zachowania, ruchy, gesty, słowa.
10.Brak umiejętności odczytywania emocji, intencji lub myśli drugiego człowieka.
11.Fragmentaryczne postrzeganie świata; skupienie się na szczegółach, a nie na całości.
12.Klasyfikacja – w grupie ICD-10 – całościowe zaburzenia rozwoju.
13.Klasyfikacja – w grupie DSM-IV –zaburzenia rozwoju psychicznego.
14.Klasyfikacja – w grupie DSM-V – spektrum zaburzeń autystycznych (ASD).

Dla naukowców zajmujących się badaniem autyzmu i zespołu Aspergera najważniejsze są podobieństwa dotyczące zachowań społecznych, reakcji emocjonalnych oraz komunikacji werbalnej i pozawerbalnej. Jednakże badacze szukając podobieństw pomiędzy tymi zaburzeniami, zwracają także uwagę na to co jest inne, różne. Tabelę przedstawiającą różnice między autyzmem a ZA zaprezentuję w oddzielnym artykule. Oprócz wypisanych zróżnicowanych cech charakterystycznych, znaleźć będzie można również krótki ich opis. Już teraz zachęcam do przeczytania go.

 

 

 

[1] ZA – zespół Aspergera; w artykule będę posługiwała się tym skrótem.

[2] Błeszyński J. J., Analiza różnicująca wybranych zespołów zaburzeń autystycznych. Zarys rewalidacji, Toruń 2010, s. 163–191.

[3] Kruk-Lasocka J., Autyzm czy zespół Aspergera? Wpływ rozbieżności diagnostycznych na oddziaływania terapeutyczne, [w:] Autyzm wyzwaniem naszych czasów, pod red. T. Gałkowskiego i J. Kossewskiej, Kraków 2000, s. 22–33.