Autyzm

AUTYZM

czy zaburzenie ze spektrum autyzmu, odnosi się do szeregu uwarunkowań charakteryzujących się wyzwaniami związanymi z umiejętnościami społecznymi, powtarzającymi się zachowaniami, mową i komunikacją niewerbalną, a także unikalnymi mocnymi stronami i różnicami. Wiemy, że nie ma jednego rodzaju autyzmu, jest wiele spowodowanych różnymi kombinacjami czynników genetycznych i środowiskowych.

Najbardziej oczywiste objawy autyzmu pojawiają się zwykle między 2 a 3 rokiem życia. W niektórych przypadkach można go zdiagnozować już po 18 miesiącach.

A niektóre opóźnienia rozwojowe związane z autyzmem można zidentyfikować jeszcze wcześniej.

Jeśli obawiasz się, że Twoje dziecko może cierpieć na autyzm, zgłoś się do specjalisty.

OBJAWY AUTYZMU

Czas i nasilenie pierwszych objawów autyzmu może się znacznie różnić. Niektóre dzieci z autyzmem wskazują na przyszłe problemy w ciągu pierwszych kilku miesięcy życia. U innych objawy mogą nie być widoczne do 24 miesięcy lub później. Niektóre dzieci z autyzmem rozwijają się normalnie do około 18 do 24 miesiąca życia, a następnie przestają zdobywać nowe umiejętności i /lub zaczynają je tracić.

Poniższe ostrzeżenia sugerują, że dziecko jest zagrożone autyzmem. Niektóre nieautystyczne dzieci mają niektóre z tych objawów, a nie wszystkie dzieci z autyzmem mają je wszystkie. Dlatego ważna jest dalsza ocena.

Możliwe oznaki autyzmu u niemowląt i małych dzieci:

  • Do 6 miesięcy, brak uśmiechu i innych form ciepłego wyrażania uczuć skierowanych do ludzi.
  • Do 6 miesięcy, ograniczony lub brak kontaktu wzrokowego.
  • Do 9 miesięcy, nieużywanie dźwięków i głosu, uśmiechów lub innej niewerbalnej komunikacji.
  • Do 12 miesięcy, brak gaworzenia.
  • Do 12 miesięcy, nieużywanie gestów do komunikowania się (na przykład wskazywania, sięgania, machania itp.).
  • Po 12 miesiącach, brak reakcji na imię.
  • Do 16 miesięcy, nieużywanie słów.
  • Do 24 miesięcy, nieużywanie prostych dwuwyrazowych fraz.
  • Jakakolwiek utrata wcześniej nabytej mowy, gaworzenia lub umiejętności społecznych.

 

Możliwe oznaki autyzmu w każdym wieku:

  • Unika kontaktu wzrokowego i woli być sam.
  • Zmaga się ze zrozumieniem uczuć innych ludzi.
  • Pozostaje niewerbalny lub ma opóźniony rozwój języka.
  • Powtarza słowa lub frazy w kółko (echolalia).
  • Zdenerwowany przez niewielkie zmiany w rutynie lub otoczeniu.
  • Ma bardzo ograniczone zainteresowania.
  • Wykonuje powtarzające się zachowania, takie jak kołysanie lub wirowanie.
  • Ma niezwykłe reakcje na dźwięki, zapachy, smaki, tekstury, światła lub kolory.

Badanie autyzmu jest zalecane podczas wszystkich wizyt w wieku 18- i 24-miesięcy oraz w każdej chwili, gdy rodzic lub lekarz ma obawy.

PRZYCZYNY AUTYZMU

Wiemy, że nie ma jednej przyczyny autyzmu. Badania sugerują, że autyzm rozwija się z połączenia czynników genetycznych i niegenetycznych lub środowiskowych.

Te wpływy wydają się zwiększać ryzyko, że u dziecka rozwinie się autyzm. Należy jednak pamiętać, że zwiększone ryzyko nie jest tożsame z przyczyną. Na przykład niektóre zmiany genetyczne związane z autyzmem można również znaleźć u osób, które nie mają tego zaburzenia. Podobnie, nie wszyscy narażeni na czynnik ryzyka środowiskowego dla autyzmu rozwiną zaburzenie. W rzeczywistości większość nie.

Genetyczne czynniki ryzyka autyzmu.

Badania mówią, że autyzm ma tendencję do działania w rodzinach. Zmiany w niektórych genach zwiększają ryzyko rozwoju autyzmu u dziecka. Jeśli rodzic przenosi jeden lub więcej takich genów, mogą one zostać przekazane dziecku (nawet jeśli rodzic nie ma autyzmu). Innym razem te zmiany genetyczne pojawiają się spontanicznie we wczesnym embrionie lub plemnikach. Ponownie, większość tych zmian genetycznych nie powoduje autyzmu samodzielnie. Po prostu zwiększają ryzyko zaburzeń.

Środowiskowe czynniki ryzyka autyzmu.

Badania pokazują również, że pewne wpływy środowiskowe mogą dodatkowo zwiększać – lub zmniejszać – ryzyko autyzmu u osób genetycznie predysponowanych do tego zaburzenia. Co ważne, wzrost lub spadek ryzyka wydaje się niewielki w przypadku któregokolwiek z tych czynników ryzyka:

Zwiększone ryzyko:

  • Zaawansowany wiek rodzica (oboje rodzice)
  • Ciąża i powikłania porodowe (np. skrajne wcześniactwo [przed 26 tygodniem], niska masa urodzeniowa, ciąże mnogie [bliźniaki, trojaczki, itp.])
  • Ciąże w odstępie mniejszym niż jeden rok.

Zmniejszone ryzyko:

  • Prenatalne witaminy zawierające kwas foliowy, przed i po poczęciu oraz w czasie ciąży.

Różnice w biologii mózgu.

W jaki sposób te genetyczne i niegenetyczne czynniki powodują autyzm? Większość wydaje się wpływać na kluczowe aspekty wczesnego rozwoju mózgu. Niektóre wydają się wpływać na to, w jaki sposób komórki nerwowe mózgu lub neurony komunikują się ze sobą. Inne na to jak całe rejony mózgu komunikują się ze sobą. Badania nadal badają te różnice, zwracając uwagę na rozwój metod leczenia i wsparcia, które mogą poprawić jakość życia.

DIAGNOZA AUTYZMU

Autyzm można wiarygodnie zdiagnozować przed ukończeniem 2. roku życia – w niektórych przypadkach, nawet w wieku 18 miesięcy. Wczesna diagnoza autyzmu jest ważna, ponieważ badania pokazują, że wysokiej jakości wczesna interwencja może poprawić przystosowywanie się, umiejętności społeczne i codzienne funkcjonowanie również w latach szkolnych i prawdopodobnie przez cały okres życia.

Wczesna diagnoza obejmuje całą rodzinę dziecka, ściśle współpracującą z zespołem specjalistów.

Kluczem do właściwej diagnozy i pomocy jest zespół odpowiednich specjalistów, w skład którego powinni wejść m.in terapeuta integracji sensorycznej, logopeda, pedagog, psycholog, psychiatra i fizjoterapeuta.

autyzm asperger

LECZENIE AUTYZMU

Każde dziecko lub osoba dorosła z autyzmem jest wyjątkowa. Zabiegi i wsparcie, które działają dla jednego, mogą nie działać dla drugiego. W rezultacie plan leczenia każdej osoby powinien następować po dokładnej ocenie mocnych stron i wyzwań.

W zależności od potrzeb dzieci z autyzmem mogą otrzymać szeroką gamę terapii. Zazwyczaj obejmują one połączenie terapii behawioralnej, terapii mowy i języka, terapii zajęciowej, integracji sensorycznej, treningu umiejętności społecznych, a czasem terapii jedzenia. Ponadto rodzice mogą przechodzić szkolenia dotyczące sposobu pracy z dziećmi w domu. Najlepiej byłoby, gdyby rodzice, nauczyciele i terapeuci pracowali razem nad integracją swoich podejść w codziennym życiu dziecka.

Terapie behawioralne są podstawą leczenia większości dzieci ze spektrum autyzmu. Kiedy terapie behawioralne nie są wystarczające do ograniczenia szkodliwych zachowań, rodzina może chcieć przedyskutować z lekarzem inne opcje, takie jak farmakologia. Ważne jest, aby ta dyskusja i bardzo osobista decyzja, obejmowały rozważenie korzyści zrównoważonych z efektami ubocznymi.

Terapie i wsparcie dla dorosłych

Niektórzy dorośli z autyzmem nie kontynuują leczenia. Mogą zaakceptować swoje różnice, ale potrzebują pewnych udogodnień lub wsparcia dostosowanego do ich osobistych wyzwań. Weźmy na przykład ekstremalną wrażliwość na określone dźwięki, zapachy lub światła, które są powszechne wśród osób z autyzmem. Ktoś może potrzebować miejsca w klasie lub pracy, w takim ułożeniu, aby złagodzić te problemy sensoryczne.

Dorośli poważnie dotknięci autyzmem mogą potrzebować szerszego wsparcia, takiego jak usługi zawodowe, usługi domowe i społecznościowe. Jest to szczególnie niezbędne, gdy osoba z autyzmem ma również niepełnosprawność intelektualną, jak to ma miejsce w przypadku około jednej trzeciej osób ze spektrum autyzmu.

Wielu dorosłych ze spektrum zmaga się z komunikacją i wyzwaniami społecznymi, które mogą wpływać na uzyskanie lub utrzymanie zatrudnienia, nawiązywanie i rozwijanie relacji oraz osiągnięcie niezależności i jakości życia. Może to spowodować izolację społeczną, lęk, depresję i problemy z kontrolą emocjonalną.

Terapia poznawczo-behawioralna (CBT) to praktyczne podejście do budowania umiejętności, które pomogło wielu osobom w spektrum autyzmu. Polega ona na badaniu problematycznych przekonań i zachowań, dlatego najlepiej nadaje się dla tych, którzy potrafią porozumiewać się werbalnie lub niewerbalnie.

Metoda analizy behawioralnej (ABA), choć opracowywana i badana głównie u dzieci, również pomaga niektórym dorosłym na spektrum autyzmu.

Zaburzeniom ze spektrum autyzmu towarzyszy wiele problemów medycznych i psychicznych:

  • Padaczka
  • Problemy żołądkowo-jelitowe
  • Problemy z jedzeniem
  • Zaburzenia snu
  • Zespół nadpobudliwości psychoruchowej
  • Niepokój
  • Depresja
  • Nerwica natręctw.

AUTYZM A INNE CHOROBY

Autyzm i epilepsja

Szacuje się, że 30 procent osób z autyzmem również cierpi na nawracające napady padaczkowe lub epilepsję. Niekontrolowana padaczka może spowodować uszkodzenie mózgu. Niezbędna jest zatem szybka ocena i leczenie.

Niepokojące objawy obejmuję niewyjaśnione mimowolne ruchy twarzy lub kończyn lub silne bóle głowy. Inne mniej specyficzne objawy mogą obejmować senność lub zaburzenia snu, regresję behawioralną i nagłe, niewyjaśnione zmiany nastroju lub zdolność do kontrolowania emocji.

Autyzm i zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (GI) należą do najczęstszych schorzeń związanych z autyzmem. Kwestie te obejmują chroniczne zaparcia i/lub biegunkę, refluks żołądkowo-przełykowy (GERD) i stany zapalne jelit.

Problemy z jedzeniem a autyzm

Badania sugerują, że ponad połowa dzieci z autyzmem ma problemy związane z jedzeniem, takie jak skrajnie selektywne jedzenie i oporność na próbowanie nowej żywności. Niektórzy autyści zmagają się z niekontrolowanym objadaniem się. Te problemy żywieniowe budzą niepokój, ponieważ mogą powodować problemy zdrowotne, od niedostatecznego odżywiania po otyłość.

Autyzm i zaburzenia snu

Wiele osób dotkniętych autyzmem ma trudności z zaśnięciem i przespaniem nocy. Badania wskazują, że zakłócony i niewystarczający sen może pogarszać zachowanie w ciągu dnia i możliwości uczenia się – szczególnie u osób dotkniętych autyzmem.

Zaburzenia autyzmu i nadpobudliwość psychoruchowa

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD) często towarzyszy autyzmowi i może stanowić dodatkowe wyzwanie w zakresie uczenia się i radzenia sobie z problemami. Jeśli podejrzewasz, że Twoje dziecko ma autyzm i ADHD, ważne jest, aby uzyskać ocenę od osoby, która ma doświadczenie w rozróżnianiu obu tych stanów, ponieważ niektóre z ich objawów pokrywają się.

Autyzm i lęk

Badania sugerują, że co najmniej jedna trzecia osób dotkniętych autyzmem ma również zaburzenie lękowe. Zaburzenia lękowe obejmują fobię społeczną (lęk przed sytuacjami społecznymi), lęk separacyjny, nadmierne zmartwienia i inne fobie.

Ważne jest, aby pamiętać, że lęk może wahać się od okazjonalnych i względnie łagodnych po przewlekłe, poważne i wyniszczające. Większość ludzi regularnie doświadcza jakiejś formy lęku.

Autyzm i depresja

Badania sugerują, że depresja występuje często u nastolatków i dorosłych z widmem autyzmu (jak często określa się taką diagnozę), ale może być trudna do rozpoznania. Częściowo może to wynikać z trudności komunikacyjnych. Innymi słowy, osoby z autyzmem mogą rzadziej rozpoznawać i wyrażać uczucia depresji. Objawy mogą obejmować utratę zainteresowania ulubionymi zajęciami, zaniedbywanie higieny osobistej i inne czynności codzienne. Rozpoznanie takiej diagnozy u osób z autyzmem może być trudne. Więc jeśli podejrzewasz, że Twoje dziecko może doświadczać depresji, ważne jest, abyś skontaktował się niezwłocznie z psychologiem lub psychoterapeutą.

Autyzm i Obsesyjne zaburzenie kompulsywne (OCD)

Badania sugerują, że OCD może być częstsze wśród nastolatków i dorosłych ze spektrum autyzmu niż w populacji ogólnej. Zazwyczaj obsesyjne kompulsje rozwijają się w okresie dojrzewania lub w dorosłym życiu. Jednak może być trudne odróżnienie objawów OCD od powtarzających się zachowań i ograniczonych zainteresowań, które są podstawowym objawem autyzmu.

Nie traktuj powyższych informacji jako porady lekarskiej, jeśli wymienione objawy dotyczą Twojego dziecka, skontaktuj się z nami lub lekarzem w Twojej okolicy. Pamiętaj, aby nie lekceważyć objawów.

Przetłumaczono i opracowano na podstawie: https://www.autismspeaks.org/what-autism

Skontaktuj się z nami

(32) 231 26 90

 

Gliwice

32 331 58 73
32 231 26 90
665 712 735

Wrocław

601 780 453

Gliwice

ul. Siemińskiego 22
(Dawniej Wieczorka)
III piętro

Poniedziałek – Czwartek
8-20

Piątek
7:30-20

 

 

Przystanek: Gliwice Jasnogórska

Darmowy parking na ul. Daszyńskiego oraz ul. Kozielskiej

 

Możliwość płatności kartą